Cumhuriyet yazarı Jale Özgentürk, kapılarını açmayı umutla bekleyen yeme-içme sektörünün artan maliyetler nedeniyle yüzde 20 zam yapacağını belirtti.

Özgentürk'ün yeme-içme sektörünün durumunu ele alan yazısı şöyle:

Dünyada mutasyonlarla birlikte salgına ilişkin korkular yeniden depreşti. Virüsün 10 yıl daha hayatımızda olacağı iddiası, üçüncü bir dalganın gündemde olması moralleri bozuyor.

Bu koşullar nedeniyle ekonomik kriz de derinleşiyor. Araştırmalara göre 2021’de dünyada iflas kasırgası yaşanacak. Şirketlerin yüzde 35’i iflas edecek.

İpsos’un yaptığı bir araştırmaya göre Türkiye’de de umutsuzluk artıyor. Halkın yüzde 74’ü salgının bu yıl da bitmeyeceğini düşünüyor. Durumda herhangi olumlu bir iyileşme yok ama hükümet önümüzdeki günlerde normalleşme adımları atacağını açıkladı. Hükümetin açıklamalarına göre mart ayı ortası ya da sonu restoranlar açılacak, nisandan itibaren de turizmde hareketlenme başlayacak.

Erdoğan: Mart ayı itibariyle kademeli normalleşme sürecini başlatıyoruz

KURALLAR BELİRSİZ

Yeme içme mekânlarının açılma ihtimali doğdu ama hangi kurallarla açılacak henüz belli değil. Sosyal medyada yer alan iddialara göre bahçenin yüzde 50’si kullanılacak. Gelen müşteri 45 dakika oturabilecek. İç mekânın da yüzde 30’u kullanılabilecek. Mart ayında açılmazsa sektörün ayakta kalamayacağını ve 2.5 milyon kişinin işsiz kalacağını iki ay önce açıklayan yeme içme zinciri Happy Moon’un yönetim kurulu başkanı Hüseyin Aymutlu’yu aradım. Yeni sürece nasıl hazırlandıklarını sordum.

Net kurallar açıklanmadığı için henüz bir hazırlık yapamadıklarını söylüyor. Hükümetin kısa çalışma ödeneğini mart sonuna kadar ödeyeceğini açıkladığını, buna bakarak mart ortası veya sonu açılmayı beklediklerini anlatıyor.

“Planlama yapamıyoruz. Kaç arkadaşımızı çağıracağız, bilmiyoruz” diyen Aymutlu, “Eski şartlarda masalar arası 1.5 metre vardı. O dönem yüzde 35 müşteri kaybı yaşadık. Bu koşullarda kapasite yüzde 70 gibi görünüyor” diyor.

Bu durumda işten çıkarmaların yaşanacağını söyleyen Aymutlu, “Yüzde 50-70’le çalışacağız. Giderler yüzde 100. Bu, bütün işletmeleri mahveder. Ticari risk başlıyor” diye devam ediyor. Bu koşullarda hiçbir işletmenin çalışanların tamamını çağıramayacağını ekliyor ve “Yüzde 50’ye yakın işten çıkarma yaşanır. 1 milyondan fazla çalışan tehlikede” diyor.

EN AZ YÜZDE 10 ZAM

2021 için yatırımların da askıya alındığını anlatan Aymutlu, “Herkeste gelecek kış kapanacak mı korkusu var. Biz de yeni AVM’lerde mağaza açacaktık. İmzalamıyoruz. Eylül ekimi bekleyeceğiz” diyor. Faturalar konusunda da şunları söylüyor Aymutlu:

- Etten bardağa maliyetler arttı. Şu an bizim tedarikçilerden aldığımız fiyat yüzde 15 artmış. Geçen açılışta mönüye zam yapmamıştık. Piyasa açıldıktan sonra rakamlar oturdu. Yüzde 5-6’da oturdu.

- Bizim zincir olarak işimiz daha kolay. Sektörün genelinde iki psikoloji var. Maliyet üzerine fiyat yapanlar, piyasa algısına göre zam yapanlar. Zincirler maliyet üzerinden bakıyor.

- Piyasanın genelinde yüzde 10-15 zam yapılacak gibi görünüyor. Ancak yüzde 35’e yakın mekân açılmayacak. Beni işletmemi devralır mısın, diye arayanlar var.

Devamı:https://www.cumhuriyet.com.tr/yazarlar/jale-ozgenturk/kapilar-zamla-acilacak-1814820