Otel fiyat tarifelerinin bakanlık onayına tabi olması uygulaması üzerine;

Sayın yetkililer,

Türkiye turizmi; dijitalleşme, gelir yönetimi (revenue management), çevrimiçi rezervasyon kanalları ve anlık fiyatlama sistemleriyle son 15 yılda köklü bir dönüşüm yaşamıştır. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2016 da ‘’Konaklama İstatistikleri Sistemi’’ gibi birçok alanda online sistemler ve veri tabanlarıyla bu dönüşüme ayak uydurmuş olmasını sektör adına takdirle karşılıyoruz.

Ancak turistik tesislerin her yıl uygulayacakları fiyat tarifelerinin, halen elden teslim edilerek Turizm İl Müdürlükleri tarafından onaylanması zorunluluğu, hem çağın gerisinde kalmış hem de fiilen işlevini yitirmiş bir uygulama haline gelmiştir.

Bu açık mektup; mevcut sistemin neden sürdürülemez olduğunu, uygulamada hangi sorunlara yol açtığını ve nasıl dönüştürülebileceğini yapıcı bir çerçevede ortaya koymak amacıyla kaleme alınmıştır.

1. Mevcut Fiyat Tarife Sistemi Şekli Bir Yükümlülüğe Dönüşmüştür

Otellerin her yıl Ekim ayı sonuna kadar, bir sonraki yıla ait tüm oda, yiyecek–içecek ve hizmet fiyatlarını içeren tarifeleri hazırlayıp Bakanlık birimlerine sunması istenmektedir. Ancak; Bu tarifeler çoğu zaman gecikmeli incelenmekte, Onaylandığına dair tesise resmi bir bildirim yapılmamakta, yeni yıla girildiğinde tesisler, tarifelerinin onaylanıp onaylanmadığını dahi çoğu zaman bilmemektedir.

Bu durum, ilerleyen dönemlerde yapılan denetimlerde hem tesisleri hem de denetçileri zor durumda bırakmakta; sistem güvenilirliğini kaybetmektedir.

2. Kullanılan Fiyat Tarife Formları Günümüz Otelciliğini Yansıtmamaktadır

Bakanlık tarafından kullanılan 7 sayfalık Excel formatındaki fiyat tarifesi formları; Oda tipleri, büfe çeşitliliği, içecek markaları ve hizmet kalemleri açısından son derece sınırlı, Beş yıldızlı ve üst segment tesislerin sunduğu ürün ve hizmet çeşitliliğini yansıtmaktan uzak, Çoğu başlıkta ya eksik bırakılmış ya da tesise serbest doldurma yükü bırakılmıştır. Örneğin rakı olarak sadece Altınbaş Rakısı formda bulunmaktadır.Otelin satışa ve konsepte sunduğu ne şarap markaları ne diğer içki markaları bulunmamaktadır.

Bu haliyle formlar, fiyat şeffaflığı veya tüketici korunması açısından herhangi bir fonksiyon icra etmemektedir.

3. Fiyat Onay Mekanizmasının Denetleyici Niteliği Fiilen Yoktur

Uygulamada; İl Turizm Müdürlüklerinde fiyatları hangi kriterlerle inceleyeceklerine dair standart bir kontrol listesi bulunmamaktadır. Fiyatların bölgesel piyasa, yıldız sınıfı veya hizmet kalitesiyle uyumu sorgulanmamaktadır. Denetim, çoğunlukla yalnızca “belge var mı” kontrolüyle sınırlı kalmaktadır. Bu şartlar altında fiyat onay süreci, ne piyasayı düzenleyen ne de tüketiciyi koruyan bir rol üstlenebilmektedir.

4. Sabit Yıllık Fiyat Onayı, Dinamik Fiyatlama Gerçeğiyle Çelişmektedir

 Günümüzde otel fiyatları;Talep yoğunluğu, Rezervasyon kanalları, Sezon, etkinlik ve özel dönemler, Anlık doluluk oranları gibi birçok parametreye bağlı olarak günlük hatta saatlik değişmektedir. Bu gerçeklik karşısında, yılda bir kez onaylanan sabit fiyat tarifeleri, piyasa koşullarıyla bağını tamamen koparmış durumdadır.

5. Uluslararası Uygulamalarda Devlet Fiyat Onaylamaz, Şeffaflığı Denetler

Turizmde önde gelen Avrupa ülkelerinde Devletler otel fiyatlarını onaylamaz. Fiyatlar serbestçe belirlenir. Ancak; Tüm vergiler dahil net fiyat gösterimi,Yanıltıcı fiyatlandırma yasağı, Dijital şeffaflık sıkı şekilde denetlenir. Devletin rolü fiyat belirlemek değil, piyasanın adil işlemesini sağlamaktır.

6. Bölgesel Otelciler Birlikleri Sürece Dahil Edilmelidir

2008/2 sayılı Tebliğ’de yer almasına rağmen uygulamada yeterince işletilmeyen Bölgesel Otelciler Birlikleri, bu sürecin doğal paydaşıdır. Bölgesel piyasa bilgisi, Hizmet standartları, Otel sınıflandırmaları konusunda en sağlıklı değerlendirme, Bakanlık–Birlik–Tesis iş birliğiyle mümkündür.

7. Çözüm Önerilerim

Fiyat tarifeleri için tamamen online bir sistem kurulmalıdır. Onay süreci dijital ortamda, şeffaf ve izlenebilir olmalıdır. Oteller girişlerinde QR kod ile Güncel fiyat tarifelerini, Bakanlık belgelerini, Sürdürülebilirlik sertifikalarını ve tüm yorum sitelerini misafirlerin erişimine açmalıdır.

Bakanlık fiyat onaylayan değil, veri toplayan, analiz eden ve denetleyen bir role evrilmelidir. Erken rezervasyon dönemlerinde misafir aleyhine oluşabilecek fiyat farkları, mevzuatta açık şekilde düzenlenmelidir.

Sonuç olarak; Bugünkü haliyle otel fiyat tarifelerinin Bakanlık onayına tabi tutulması uygulaması; ne sektöre, ne devlete, ne de tüketiciye gerçek bir fayda sağlamaktadır.

Türkiye turizminin geldiği nokta, dijital, şeffaf ve veri temelli bir fiyat izleme ve denetim sistemini zorunlu kılmaktadır.

Bu dönüşüm, sektörün rekabet gücünü artıracağı gibi Bakanlığın da politika üretme kapasitesini güçlendirecektir.

Saygılarımla,