Dr. Zekeriya Bingöl-Akademisyen / Kültür ve Turizm Uzmanı

Akademisyen / Kültür ve Turizm Uzmanı Dr. Zekeriya Bingöl, Datça’da düzenlenen Badem Çiçeği Festivali’ni yıllardır yakından takip eden bir isim olarak, bu yıl yaşanan rekor kalabalığın Datça’nın üretim kültürü ve yerel ekonomisi açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.

Festivalin esnaf ve turizme sağladığı katkıyı değerlendiren Bingöl, etkinliğin güçlü yönlerinin yanı sıra yabancı turist eksikliğine de işaret ederek, Datça bademinin bir tarım ürünü olmanın ötesinde bir kültür ve yaşam biçimi olduğunu vurguladı.

Zekeriya Bingöl’ün kaleme aldığı gözlem yazısı şöyle:

Topraktan gelen emek, çiçekle umut olur.

Bazı festivaller vardır; yalnızca bir tarım ürünü etrafında şekillenmez, aynı zamanda bir kentin kimliğini, emeğini ve geleceğe dair iddiasını anlatır. Datça’da düzenlenen Datça Badem Festivali de benim için tam olarak böyle bir anlam taşıyor.

Datça bademi, bu toprakların iklimiyle, rüzgârıyla ve sabrıyla yoğrulmuş çok özel bir ürün. Yıllardır bilinir ama son yıllarda hak ettiği değeri daha güçlü biçimde bulmaya başlamıştır. Festival de bu değerin görünür kılınması açısından son derece kıymetlidir.

Festival bu yıl, Datça tarihine not düşecek bir coşkuyla gerçekleştirildi

Çünkü burada sadece badem tanıtılmıyor; Datça’nın üretim kültürü, yerel emeği ve sürdürülebilir tarım anlayışı anlatılıyor. Datça’da badem ağaçları çiçek açtığında sadece doğa uyanmaz; umut, heyecan ve birlikte yaşama arzusu da yeşerir.

2018 yılında ilk kez düzenlenen Datça Badem Çiçeği Festivali, bu yıl 12–15 Şubat tarihleri arasında adeta Datça tarihine not düşecek bir coşkuyla gerçekleştirildi. Resmî olmayan rakamlara göre festivali yaklaşık 70 bin kişi ziyaret etti. Açık söylemek gerekirse; festivalin ilk yılından bu yana, MSKÜ Marmaris Turizm Meslek Yüksekokulu kurucu müdürü olduğum dönemde de Muğla Kültür ve Turizm İl Müdürü olarak görev yaptığım süreçte de bu festivale katılan biri olarak, bu yılki kalabalığı daha önce hiç görmedim.

Datça’nın ruhu, doğayla kültür, üreticiyle ziyaretçi aynı masada buluştu

Festival; Muğla Valiliği, Muğla Büyükşehir Belediyesi, Datça Kaymakamlığı, Datça Belediyesi ve Muğla Ticaret ve Sanayi Odası iş birliğiyle gerçekleşti. Ancak bu iş birliklerinin ötesinde asıl mesele; Datça’nın ruhunun, doğayla kültürün, üreticiyle ziyaretçinin aynı masada buluşabilmesiydi.

Pembe ve beyaz badem çiçekleriyle kaplanan yamaçlar; konserler, kortej yürüyüşleri, halk oyunları, atölyeler, çocuk etkinlikleri ve yarışmalarla tam anlamıyla bir kültür şölenine dönüştü. Datça merkezden Palamutbükü’ne, Reşadiye’den Eski Datça’ya kadar kurulan stantlar yoğun ilgi gördü. Festival kortejinde bando, davul-zurna, halk oyunları ekipleri, tahta bacaklar ve jonglörler Datça sokaklarını renklendirdi.

Festival programı sadece görsel şölenle sınırlı kalmadı

Festival programı sadece görsel bir şölenle sınırlı kalmadı. Geleneksel badem kırma yarışmaları, en iri badem ve en bakımlı bahçe yarışmaları yerel üreticiyi teşvik eden önemli etkinliklerdi. Reşadiye’de sunulan geleneksel düğün yemekleri ise Datça mutfak kültürünün hafızasını tazeledi. Keşkekten nohutlu et yemeğine, bademli tatlılardan zeytinyağlılara kadar her lezzet bu coğrafyanın emeğini ve sabrını anlatıyordu.

Etkinlik boyunca Datça bademinden üretilen yöresel lezzetler, el emeği ürünler ve yerel stantlar büyük ilgi gördü. Müzik dinletileri, söyleşiler ve kültürel etkinlikler festivale ayrı bir renk kattı. Datça’nın sakin ruhuna yakışan, abartıdan uzak ama içi dolu bir organizasyondu.

"Bir kentin marka değeri yalnızca deniziyle, güneşiyle oluşmaz"

Açılış kortejine; Datça Kaymakamı Murat Atıcı, Belediye Başkanı Aytaç Kurt, Fethiye Belediye Başkanı Alim Karaca, Muğla milletvekilleri ile çok sayıda vatandaş katıldı. Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras da festivale bir mesaj göndererek bu anlamlı buluşmaya destek verdi.

Şunu özellikle vurgulamak isterim: Bir kentin marka değeri yalnızca deniziyle, güneşiyle oluşmaz. Ürünüyle, üreticisine verdiği değerle ve bu değeri anlatma biçimiyle oluşur. Datça Badem Festivali bu açıdan doğru bir yerde duruyor. Yerel yönetimlerin, sivil toplumun ve üreticilerin aynı hedefte buluşması Datça adına umut vericidir.

"Datça, bademiyle sadece bir ürün sunmuyor; bir yaşam biçimi öneriyor"

Bugün Datça bademi bir festivalle anılıyorsa, yarın bu coğrafyanın gastronomi turizminde daha güçlü bir yer edinmesi kaçınılmazdır. Yeter ki bu emeği büyütelim, koruyalım ve sürdürelim. Datça, bademiyle sadece bir ürün sunmuyor; bir yaşam biçimi öneriyor.

Ve bu yaşam biçimi doğru anlatıldığında hem Datça’ya hem de ülkemize değer katıyor. Ancak benim için bu festivalin en çarpıcı yönlerinden biri; siyasetin, yerel yönetimlerin, sivil toplumun ve halkın aynı duyguda buluşabilmesiydi. Datça’da badem çiçeği kışa rağmen açar. Tıpkı bu ülkenin umudu gibi… Soğuğa, zorluğa ve belirsizliğe rağmen.

"Datça Badem Çiçeği Festivali artık Muğla’nın ve Türkiye’nin takviminde sabit bir yer edinmiştir"

Bugün Datça’da gördüğümüz tablo şunu söylüyor: Yerel değerlerine sahip çıkan, üreticisini destekleyen, kültürünü yaşatan bir anlayış; turizmi de ekonomiyi de toplumsal bağı da güçlendiriyor. Datça Badem Çiçeği Festivali artık yalnızca bir yerel etkinlik değil; Muğla’nın ve Türkiye’nin takviminde sabit bir yer edinmiştir.

Gerçekten de Datça uzun zamandır böylesine kalabalık bir festivale tanıklık etmemişti. Datça’da görüştüğümüz esnaf ve turizmciler, festival süresince oluşan yoğunluktan son derece memnun olduklarını dile getirdiler. Festivale gelen yerli turistlerin yalnızca Datça’da değil, Marmaris’te de konaklama ve yeme-içme sektörüne ciddi katkı sağladığı ifade edildi.

"Yoğunluk hem işletmemizi, hem de çalışanlarımızı son derece memnun etti”

Datça’da faaliyet gösteren seçkin bir otelin Şef Aşçısı, kıymetli dostum Yusuf Tezcan, festivalle ilgili değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı: “Badem Çiçeği Festivali, Datça’nın sadece doğasını değil mutfağını da vitrine çıkaran çok değerli bir organizasyon.

Festival süresince hem esnafın hem de restoranların ciddi bir hareketlilik yaşadığını gördük. Yerel ürünlere olan ilgi arttı, Datça mutfağına duyulan merak büyüdü. Otelimizin restoranı festival süresince dört gün boyunca yoğun talep gördü. Bu yoğunluk hem işletmemizi hem de çalışanlarımızı son derece memnun etti.”

"Yabancı turist neredeyse yoktu"

Bir eleştiri yapmadan edemeyeceğim: Festival başarılıydı, esnaf kazandı; ancak dikkat çeken önemli bir eksiklik vardı. Yabancı turist neredeyse yoktu. Önümüzdeki yıllarda bu tür festivallerin uluslararası düzeyde daha güçlü tanıtılmasıyla, hem kültürümüzü dünyaya daha iyi anlatabilir hem de Datça’ya ve ülkemize döviz girdisi sağlayabiliriz.

Unutmayın; festivaller yalnızca eğlenmek için yapılmaz. Festivaller bir kentin hafızasını tazeler, üreticisini görünür kılar, kültürünü geleceğe taşır. Datça Badem Festivali de bademden öte; emeğin, sabrın ve bu topraklara duyulan sevdanın adıdır.