İstanbul Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı verilerine göre, 2025 yılında 27 bin 820 yangın ve 64 bin 628 diğer itfaiye olayı olmak üzere toplam 92 bin 448 olaya müdahale edildi. Meydana gelen yangınların 6 bin 545'i konutlarda, 323'ü fabrikalarda, 3 bin 677'si ise diğer binalarda gerçekleşti. Veriler, yangın riskinin özellikle yapılaşmanın yoğun olduğu alanlarda sürdüğünü ortaya koyarken, uzmanlar can ve mal kayıplarını azaltmak için yangının yayılmasını geciktiren pasif yangın güvenliği sistemlerinin hayati önem taşıdığına dikkat çekiyor.

Yangın kapıları ve teknik metal kapı sistemleri üreticisi MKS'ye göre, yangın sonrasında çoğunlukla yangının çıkış nedeni tartışılırken, yangının bina içerisinde yayılmasını engelleyen pasif güvenlik sistemleri ise yeterince gündeme gelmiyor. Oysa İstanbul İtfaiyesi, yangınlarda meydana gelen yaralanma ve can kayıplarının büyük bölümünün dumandan etkilendiğini belirtirken, AFAD da kapalı alan yangınlarında dumanın yayılmasını önlemek amacıyla kapıların kapalı tutulmasının önemine dikkat çekiyor. Uzmanlara göre, standartlara uygun üretilmiş ve doğru şekilde monte edilmiş yangın kapıları, alev ve dumanın yayılımını geciktirerek tahliye için kritik süre kazandırıyor.

Kapı var ama güvenli mi?

MKS Genel Müdürü Yusuf Adnan Botanlıoğlu, yangın güvenliğinin yalnızca kapı takmakla sağlanamayacağını belirterek şu değerlendirmede bulundu: "Yangın kapısı, ancak doğru mühendislik, doğru montaj ve uluslararası standartlara uygun üretimle gerçek görevini yerine getirebilir. Maalesef birçok yapıda yangın kapısı bulunmasına rağmen ürünlerin sertifikasyonu, montaj şekli veya bakım süreçleri yeterince kontrol edilmiyor. Yangın anında birkaç dakikalık dayanım bile onlarca insanın güvenli şekilde tahliye edilmesini sağlayabiliyor. Bu nedenle yangın kapılarını yalnızca yasal bir zorunluluk olarak değil, insan hayatını koruyan kritik bir güvenlik sistemi olarak görmek gerekiyor."

Pasif güvenlik sistemleri hayat kurtarıyor

Yangın güvenliğinde aktif sistemler olarak tanımlanan sprinkler, dedektör ve alarm sistemleri kadar pasif güvenlik çözümlerinin de büyük önem taşıdığına dikkat çeken MKS, yangın kapılarının bina içerisindeki yangın kompartımanlarını koruyarak alev ve dumanın kontrol altına alınmasına katkı sağladığını belirtiyor.

Özellikle hastaneler, okullar, oteller, alışveriş merkezleri, fabrikalar ve yüksek katlı yapılarda kullanılan yangın kapılarının, EN 1634-1 standardına uygun testlerden geçmiş olması ve projeye uygun şekilde uygulanması gerektiğini vurgulayan şirket, ürün kadar uygulama kalitesinin de güvenlik açısından belirleyici olduğunu ifade ediyor.

Periyodik kontroller ihmal edilmemeli

Yangın kapılarının montaj sonrası bakımının da en az üretimi kadar önemli olduğunu belirten Yusuf Adnan Botanlıoğlu, birçok yapıda yıllar içinde kapıların işlevini kaybedebildiğine dikkat çekerek şunları söyledi: "Yangın kapıları sürekli kullanılan sistemlerdir. Zaman içerisinde menteşeler, kapanma mekanizmaları, fitiller veya kilit sistemlerinde oluşabilecek deformasyonlar, yangın anındaki performansı doğrudan etkileyebilir. Bu nedenle yalnızca yeni bina projelerinde değil, kullanımda olan yapılarda da periyodik kontrollerin aksatılmaması gerekiyor."