Turizmde bilgi ve teknoloji gelişimi engelleniyor

Bill Gates ve Steve Jobs dünyanın önde gelen iki bilişimcisi. Elektronik ortamı ve bilgiyi tasarım ve inovasyonları ile tüketiciye sunan iki rakip.

04/02/2016 16:22
Zafer Türkmendağ

YAZAR

Yazarın Tüm Yazıları
Turizmde bilgi ve teknoloji gelişimi engelleniyor

Zafer Türkmendağ

 Dünyanın en büyük iki bilişim şirketinin kurucuları ve bugünkü elektro-sosyal ortamın mimarları. Turizm ise bu gelişmelerden nasibini alarak hızla gelişmektedir ve konu çok boyutlu olarak ele alınmalıdır.

Bilgi nedir? Bilgi etrafımızdaki suje ve objelerden doğan ilişkilerdir. Bilgi-sayar nedir? Bu suje ve objeleri sayandır yani algoritmaya döken matematiksel ortamdır. Peki turizm sektöründe bu suje ve objelerin ilişkilerini ne kadar bu matematiksel ortama dökebiliyoruz? Maalesef Türkiye’de bilişimin yeni gelişmesi ve turizm alanındaki eksiklikler kendini uzun zamandır gösteriyor.

1990 öncesi tüketiciler turizm faaliyetinde bulunabilmek için ellerinde haritalar, seyahat acentasının paket turu ile deniz-kum-güneş sınırları içerisinde belirli şirketler üzerinden planlarını gerçekleştiriyorlardı. Turizm arzı da tüketiciye ulaşmakta sınırlıydı, turizm talebi de işletmelere ulaşmakta sınırlı bilgiye sahipti. Fakat şimdi baktığımızda Web 2.0’daki gelişmeler ile tüketicilerin artık tüketicileri yönlendirmeye başladığı, tüketicinin her an turizm işletmesi hakkında bilgi sahibi olabildiği ve turizm işletmelerinin ise veritabanı pazarlaması, mobil pazarlama vs. pazarlama yaklaşımları ile tüketiciyi anlamaya çalıştığı bir ortam kazanmış durumda.

Özetle tüketici eskiden etrafından duyduğu veya en bilinen bir oteli veya uçak firmasını seçmek zorundayken günümüzde post-modern tüketici “Zero Moment of Truth (ZMOT)”(Karar Vermede Sıfır Anı) aşamasını yaşamakta ve tüketim sonrası edindiği deneyimi ise rahatlıkla tanımadığı kişilere aktarmaktadır(Tripadvisor). Örneğin kendiniz veya etrafınızda şahit olduğunuz küçük ve yeni bir olayı hatırlayalım: Bu yaz nereye gideceğim sorusuyla başlar. Marmaris veya Antalya? Hayır! Farklı bir yer... Peki o zaman internette önceden gördüğünüz veya arkadaşlarınızdan duyduğunuz Seferihisar diye bir yer var.

Hemen bilgisayarın başına geçiyorsunuz veya akıllı telefonunuzu açıyorsunuz ve araştırmaya başlıyorsunuz. Önce bölge hakkında bilgi edindiniz gezilebilecek bir yer mi? Bir deneyim olabilir mi? Güzel bir deneyim olabileceğini düşündünüz dolayısıyla konaklama ve yeme-içme nasıl olur acaba diye düşünmeye başladınız. Tripadvisor veya trivago gibi sitelere girdiniz ve popülerlik listesinde birinci sırada bir otel var ama pahalı bunun yerine daha uygun fiyatlı bir oteli seçerek yorumlarına, fotoğraflarına ve hizmetlerine bakıyorsunuz ve bingo!

Yorumlar iyi ve bu oteli tuttunuz. Peki ulaşım! onu da ayarladığınız zaman bu iş tamamdır. Hemen uçak firmalarına veya aracı siteler üzerinden uçak biletlerine bakıyorsunuz ve uygun olan saati seçip toplam gideri hesaplıyorsunuz. Düşündüğünüz bütçeye uygun olanı seçtiniz dolayısıyla tatil başlasın! İçinizde bir kıpırtı oluştu ve bunu diğerleri ile paylaştınız.

Bunlar sizin yaşadıklarınız ve hissettikleriniz fakat arka planda çok daha karmaşık bir döngü var aslında. Bunlar internet veri iletişim ağının sürekli çalıştırılması için çabalar, OTAların (online seyahat acenteleri) turizm firmaları ile anlaşmaları ve müşteri memnuniyeti için çabaları, otel kapasitelerinin değişen talebe ayak uydurması için getiri yönetimi çabaları, uçakların havalanında ayarlanması, uçuş ve konaklama ilgili bu ayarlamaların bilgi olarak GDSler(global dağıtım sistemleri) ve MRSlere (merkezi rezervasyon sistemleri) aktarılması, otellerin websitelerinde kendilerini tanıtmaları ve sosyal medyada tüketicilerin web 2.0 sayesinde elektronik ağızdan kulağa iletişime dahil olması, turistik ürünü satın alan tüketicinin kredi kartı üzerinden otelin veya uçak firmasının banka hesabına para aktarılması gibi bilgi ve teknoloji temelli faaliyetler serisi gerçekleşiyor. Özellikle tüm bu faaliyetler suje ve objelerin ilişkilerinin elektronik devreler vasıtasıyla kurulan algoritmalar üzerinden kullanılabilir veriler haline getirilerek arayüzler aracılığı ile insandan insana aktarılması ile oluyor.

Peki biz turizm sektöründe bunun neresindeyiz? Çok gerisindeyiz. Gelişmiş toplumlar mantıksal faaliyetler ve bunların algoritmaya dönüştürülmesi konusunda çok ilerideler. Öncelikle ilköğretim ve liseden itibaren matematiği teorik ilişkileri ile yavaş yavaş öğretiyorlar ve daha sonra ileri matematik ile bunu geliştiriyorlar. Bugün turizm eğitimimize baktığımızda turizm algoritmasını geliştirici hiç bir destek görülmüyor maalesef. Turizm fakültelerinde matematik eğitimi uluslararası turizm işletmeciliği okullarına göre çok düşük seviyede.

Bizzat bulunduğum Bologna Üniversitesi’nde derste verilen matematik seviyesi, günlük problemleri matematiksel denklemlere dönüştürme dolayısıyla matematik üzerinden dersi anlatma beni şoke etmişti. Dolayısıyla turizmin her alanında gelişen bilgi ve teknolojilerine ayak uydurabilmemiz ve bu konuda gelişmiş ülkelerin seviyesini yakalayabilmemiz için analitik zekayı geliştirmeye ve matematik eğitimine önem verilmesi gerekmektedir. Turizm fakültelerinde ise maalesef tersi yönde stratejiler izlenmekte ve hatta bazı turizm fakültelerinde strateji bile izlenememekte.

Turizm alanında bilişim sistemlerinin önemi uluslararası indeksli dergilerde çıkan yeni makalelerde ve özel sektör araştırmalarında açıkça görülmektedir. Bu böyle giderse Tripadvisor, Trivago, Booking.com gibi yabancı sermayeli şirketlerin yanında ulusal sermayeli bir şirketimizin uluslararası alana açılması ve rekabet edebilmesi mümkün olmaz yani geliştirme yerine imitasyon yaparız diğer adıyla gelişmekte olan olarak devam ederiz.

 

 

 

 

 

Yazar Bilgisi

Zafer Türkmendağ

YAZAR

Yazarın Tüm Yazıları

Yorumlar